Werken op Koningsdag: ben je vrij, verplicht te werken of krijg je toeslag?

Ja, Koningsdag is in Nederland een officiële nationale feestdag. Dit betekent dat de overheid de dag officieel erkent en dat het een vaste feestdag op de kalender is. Een officiële feestdag betekent echter niet automatisch dat iedereen vrij is. De wet verplicht werkgevers namelijk niet om werknemers vrij te geven op feestdagen. Of Koningsdag ook voor jou een vrije dag is, hangt af van afspraken in je cao of arbeidsovereenkomst. Daardoor verschilt de uitwerking per sector en werkgever.

Nee, Koningsdag is geen verplichte officiële vrije dag. Hoewel het een nationale feestdag is, bestaat er geen wet die bepaalt dat werknemers vrij moeten zijn. Werkgevers mogen werknemers dus laten werken op Koningsdag, zolang dit binnen de gemaakte afspraken valt. In sommige cao’s is Koningsdag wel aangewezen als vrije dag, maar dat geldt niet overal. Het is daarom belangrijk om altijd je cao of contract te controleren.

Of je vrij bent op Koningsdag hangt volledig af van jouw persoonlijke situatie. Als Koningsdag in je cao of arbeidsovereenkomst is opgenomen als vrije dag, dan ben je meestal vrij. Staat dit er niet in, dan geldt Koningsdag vaak als een normale werkdag. Ook het rooster speelt een rol, vooral als Koningsdag in het weekend valt. Twijfel je, dan is het verstandig om dit vooraf te bespreken met je werkgever.

Ja, je kunt verplicht zijn om te werken op Koningsdag. Als Koningsdag volgens jouw cao of contract geen vrije dag is, mag je werkgever je gewoon inplannen. Je kunt werken op Koningsdag dan niet zomaar weigeren. Alleen als Koningsdag expliciet is vastgelegd als vrije dag, hoef je niet te werken. In andere gevallen moet je meestal een vakantiedag opnemen als je vrij wilt zijn.

Extra betaling op Koningsdag is niet wettelijk verplicht. Je krijgt alleen meer betaald als dit is afgesproken in je cao of arbeidsovereenkomst. In sommige sectoren geldt een feestdagtoeslag, terwijl in andere sectoren Koningsdag als een normale werkdag wordt beschouwd. Dit kan betekenen dat je gewoon je reguliere loon ontvangt. Controleer altijd je cao om te zien of er afspraken zijn gemaakt over extra betaling.

Een toeslag voor werken op Koningsdag krijg je alleen als dit is vastgelegd in afspraken met je werkgever. Dit kan bijvoorbeeld een feestdagtoeslag, weekendtoeslag of onregelmatigheidstoeslag zijn. De hoogte van de toeslag verschilt per sector en cao. Sommige werknemers krijgen 150% of 200% loon, terwijl anderen geen toeslag ontvangen. Zonder expliciete afspraak bestaat er geen automatisch recht op een toeslag.

In je cao staat meestal precies beschreven hoe Koningsdag wordt behandeld. Hierin kan staan of Koningsdag een vrije dag is, een toeslagdag of een normale werkdag. Ook kan zijn vastgelegd of je recht hebt op een vervangende vrije dag. Omdat cao’s per sector verschillen, is dit de belangrijkste bron om zekerheid te krijgen. Heb je geen cao, dan gelden de afspraken in je arbeidsovereenkomst.

Voor basisscholen en middelbare scholen geldt meestal dat zij vrij zijn op Koningsdag. Dit komt vaak doordat de dag in de meivakantie valt of als vrije dag is aangewezen. Voor mbo-, hbo- en wo-instellingen ligt dit anders. Daar kunnen lessen of colleges soms gewoon doorgaan. Onderwijsinstellingen bepalen dit zelf, waardoor het per school kan verschillen.

Nee, Koningsnacht is geen officiële feestdag en ook geen vrije dag. De nacht vóór Koningsdag heeft geen wettelijke status. Dat betekent dat werken of studeren de volgende dag meestal gewoon doorgaat. Eventuele toeslagen tijdens Koningsnacht hebben niets met Koningsdag te maken, maar met nacht- of onregelmatige diensten. Vrij nemen voor Koningsnacht moet je meestal zelf regelen.

Als Koningsdag op een zondag valt, wordt de viering meestal verplaatst naar zaterdag 26 april. Dit verandert niets aan de regels rondom werk en vrij zijn. Valt Koningsdag op een zaterdag en werk je normaal op zaterdag, dan moet je vaak werken. Werk je normaal niet op zaterdag, dan ben je meestal vrij. Ook dit kan per cao verschillen.